“In de kunst is spaarzaamheid altijd schoonheid.”

Henry James

Jaar:

Nieuws


Stempels met lasertechnologie

woensdag 10 oktober 2012

De ontwerpen die Merijn Bolink voor de reservemunten heeft gemaakt, gingen uit van bestaande munten. Dit betekende dat de stempels voor deze munten alleen met geavanceerde lasertechnologie konden worden gemaakt.

Bij Introtech Engineering in Nuenen hebben wij allereerst een aantal munten laten scannen. Dit gebeurde met een hoge resolutie (blauwe) laser die vanuit verschillende hoeken scans maakt die softwarematig gecombineerd kunnen worden tot een 3D model. Omdat de reflectie van de metalen munten de opname verstoort, zijn de munten dof gemaakt door er een hele fijne laag poeder over te spuiten.

Op de computer hebben deze scans vervolgens een aantal bewerkingen ondergaan om ze op de beperkte graveerdiepte van onze munten te brengen. Met name bij de uitvergrotingen van bepaalde details was dit veel werk want met het opblazen van het reliëf, neemt natuurlijk ook de hoogte toe. Met allerlei trucjes en eindeloos veel geduld is het uiteindelijk gelukt om in het 3D model de hoogte te reduceren tot de 0.3 mm van onze munten en tegelijk de detaillering van het reliëf te behouden.

De Fa. Nijdeken in Hengelo is één van de weinige bedrijven in Nederland die over een laser beschikt waarmee in staal relëf kan worden aangebracht die tot op een duizendste van een milimeter nauwkeurig is. Deze techniek is vrij ongebruikelijk voor het vervaardigen van muntenstempels. De meeste stempels worden namelijk nog met de hand gegraveerd of met de inmiddels beproefde techniek van CNC-verspaning. In feite zijn wij één van de eerste die deze geavanceerde lasertechniek toepast bij het vervaardigen van professionele muntenstempels.

De techniek zelf is heel simpel: de laser 'brandt' gaatjes in het staal. Het geheim zit helemaal in de precisie waarmee dat gebeurt. Voor gewoon snijwerk is dat nog redelijk eenvoudig — daarbij gaat het immers alleen om een X- en een Y-as. Bij een reliëf komt daar echter een Z-as bij en daarbij gaat het er ook om hoe diep de laser brandt. Dit is vanzelfsprekend mede afhankelijk van het materiaal. In ons geval gaat het om staal 1.2376. Bij de firma Nijdeken beschikken ze over de techniek en de ervaring om de laser voor dit materiaal tot op een duizendste milimeter nauwkeurig af te stellen.

De laser haalt dus stapje voor stapje materiaal weg zodat er heel langzaam een reliëf word gecreëerd. De tijd die nodig is om een stempel te maken hangt af van de complexiteit van het reliëf. Voor het stempel met de 3 munten ('Wijsneuzen') heeft de machine bijvoorbeeld 28 uur staan draaien. En de stempel met de wereldmunten 34.5 uur. Het ongelofelijke resultaat is te zien op de foto's hieronder. En straks natuurlijk ook op de reservemunten van Merijn Bolink.

 



Comité van aanbeveling

Herman WijffelsProf.dr. H.H.F. Wijffels, voormalig voorzitter van de Rabobank, voorzitter van de SER en Nederlandse bewindvoerder bij de Wereldbank in Washington. Herman Wijffels is momenteel hoogleraar ‘duurzaamheid en maatschappelijke verandering’ aan de Universiteit Utrecht.

Arnold HeertjeProf.dr. A. Heertje, emiritus hoogleraar staathuishoudkunde aan de juridische faculteit van de Universiteit van Amsterdam. Tevens bijzonder hoogleraar in de geschiedenis van de economische wetenschap en lid van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen.

Rick van der PloegProf.dr. F. van der Ploeg, staatssecretaris voor cultuur en media in het Kabinet-Kok II. Rick van der Ploeg is tegenwoordig hoogleraar economie, University of Oxford en hoogleraar politieke economie, Amsterdam School of Economics, Universiteit van Amsterdam.

Coöperatie Kunst Reserve Bank — Overtoom 256, 1054JA Amsterdam — T. 06 1226 3331 — info@kunstreservebank.nl