“Papiergeld keert altijd terug naar haar intrinsieke waarde - en die is nul.”

Voltaire

Nieuwsbrieven

Nieuwsbrief 20 november 2013 - 20 november 2013

Muntslag - tegenslag

Vorige week werd in Eindhoven het populaire Glow festival gehouden. Volgens de organisatie trok het lichtfestival in totaal zo’n 520.000 bezoekers. Een groot deel daarvan kwam met de trein en die passeerden allemaal de Kunst Reserve Bank op het Stationsplein. Elke avond was het dus een drukte van belang bij de bank waar door een aantal vrijwilligers uitleg werd geven over het experiment. Voor enkele bezoekers was dat aanleiding om ter plekke een munt aan te schaffen. Maar de meeste belangstelling ging natuurlijk uit naar de geldpers waarmee aan de lopende band munten werden geslagen.

Vrijdagavond hadden wij voor de zoveelste keer uitgelegd dat de pers met een kracht van 120 ton slaat: “ter vergelijking: dat is alsof je een stapel van 100 middenklasse auto’s op 1 vierkante centimeter laat vallen”. Maar deze keer bleek die 120 ton toch iets te veel voor het bovenstempel want met de muntslag hoorden we opeens ook een vreemde tik...

gebroken bovenstempelHet is nog niet helemaal duidelijk waar het precies mis ging want zowel het bovenstempel als de montageplaat bleken gebroken. Beide zijn van gehard staal: het stempel heeft een hardheid van 58 Rockwell en de montageplaat 61. Dat laatste betekent dat die plaat ook iets brosser is en dat is vermoedelijk ook de reden waarom die is gebroken. Wellicht was de lage temperatuur ’s avonds ook van invloed.

Voorlopig kunnen er dus geen munten worden geslagen want het bovenstempel is de vaste zijde van de munt met de afbeelding van de pers en het motto ‘Ars Pecuniae Magistra’ . Gelukkig heeft Leo Huijser van Graveertechniek Nijdeken het 3D model nog in de computer zitten. In principe kan er dus zo een nieuw stempel worden gegraveerd. Maar dit bovenstempel zal nu iets zwaarder worden uitgevoerd en daarvoor moet er eerst apart staal worden besteld. Bovendien moet er ook een nieuwe drukplaat worden gemaakt dus het zal even duren voordat we de productie kunnen hervatten.

Pers in reparatie

demontage geldpersIn een eerdere nieuwsbrief was al verteld over de schade die de pers tijdens het transport had opgelopen. Bij de uitgang van het (laatste!) spoorviaduct in Eindhoven heeft één van de vliegwielen het plafond aangetikt en hierdoor was de as verbogen. Dit is door de Fa. Roest en Morée provisorisch herstel zodat wij de productie van de munten voorlopig even konden voortzetten.

Nu de productie vanwege het gebroken bovenstempel toch stil ligt, hebben wij besloten de reparatie van de as meteen maar ter hand te nemen. Afgelopen maandag is dus de as met de vliegwielen gedemonteerd. In het weekeinde hadden wij het dak al verstevigd en losgekoppeld zodat deze in één keer met een kraan van het pershuis kon worden gelicht.

Vervolgens is de as op de vrachtwagen geladen en afgevoerd naar de werkplaats van Roest en Morée in Bergambacht. Omdat zo’n massief stalen as niet meer recht te trekken is, zal daar een compleet nieuwe as worden gedraaid. Vanzelfsprekend is dit een serieus stukje machinebouw en het is vooralsnog onduidelijk hoe lang dit precies gaat duren.

Kijk op de website voor meer foto's.

Emissie Gabriel Lester verlengd

The harder they comeAl met al een behoorlijke tegenslag en de gesloten bank ziet er bij dit druilerige weer ook wat treurig uit. Voor de fans van Gabriel Lester is dit echter een uitgelezen kans om alsnog één van zijn munten van te bemachtigen. Gedurende de tijd dat de pers in reparatie is, zal de emissie van Gabriel Lester namelijk worden verlengd. I.v.m. het gebroken stempel zijn van de laatste munt nog niet alle 100 exemplaren geslagen, maar er ligt nog wel een stapeltje in de kluis. Ook de andere drie ontwerpen zijn nog voorradig.

veiling unieke misslag

En dan is er natuurlijk ook nog de misslag van de fatale stempelbreuk. Vanwege de onverwachte extra kosten die er voor het nieuwe stempel moeten worden gemaakt, hebben wij besloten deze munt niet te vernietigen maar aan de hoogste bieder te verkopen. Hiermee hopen wij de financiële gevolgen van deze tegenslag een beetje op te vangen. U kunt u uw bod voor deze werkelijk unieke reservemunt mailen naar info@kunstreservebank.nl

De veiling loopt tot 1 december zodat sinterklaas de munt nog voor zijn verjaardag bij de gelukkige winnaar kan bezorgen.

Nogmaals: het Libor-avontuur

lie-bor cartoonWij kregen veel reacties op het bericht in de laatste nieuws nieuwsbrief over het Libor-avontuur van Jochem de Bruin. Veel bijval maar ook veel vragen. Want wat is die Libor rente nu eigenlijk?

Simpel gezegd is het de rente die banken rekenen als zij geld aan elkaar lenen. Die rente wordt geheven over leningen met verschillende looptijden maar dat voert hier te ver. Belangrijk is dat die rentetarieven dienen als zogenaamde ‘benchmarks’ voor allerlei andere leningen: opties, obligaties, hypotheken, etc. Met de enorme bedragen die in de financiële markten om gaan, heeft een procentpuntje hoger of lager enorme consequenties. Voor een bank kan dat het verschil betekenen tussen een deal met bescheiden winstje en een mega-deal waarop miljoenen wist wordt gemaakt. In het laatste geval weet de betreffende handelaar in de dealingroom zich natuurlijk verzekerd van een vette bonus en daarom is hij/zij de ene keer gebrand op een hoge-, en de andere keer op een lage rente. Het is daarom niet verwonderlijk dat die handelaren de Liborrente graag willen beïnvloeden dus een telefoontje naar de afdeling die de tarieven van de bank dagelijks moet doorgeven, is dan snel gepleegd. Dit is wat onze Jochems in London hebben gedaan en waar iedereen nu schande van spreekt.

Maar hoe kwalijk is dat beïnvloeden nu feitelijk? Je zou immers kunnen stellen, dat als iedereen de boel een beetje hoger en lager trekt, de zaak vanzelf wordt uitgemiddeld. Sterker: zelfs bij het IMF gaat men er al jaren van uit dat de tarieven die de banken iedere dag doorgeven, eigenlijk nooit de werkelijkheid weergeven. En daar moeten we misschien maar blij om zijn ook. Kijk maar eens naar wat er vlak na de val van de Lehman Brothers gebeurde. Op 15 september 2008 schoten alle banken in een acute stress: niemand vertrouwde de boel meer men durfde elkaar niets meer te lenen. Je zou dus verwachten dat de Libor rente tot ongekende hoogte zou stijgen – maar precies het omgekeerde gebeurde: zij daalde juist!

Achteraf gezien mogen we allemaal in onze handjes knijpen dat de boel toen niet is geëxplodeerd. Want als alle huizenbezitters de variabele rente van hun hypotheken opeens met enkele procenten verhoogd hadden gezien, dan was er geheid paniek uitgebroken en hadden wij nu in een hele andere wereld geleefd. Misschien moeten wij daar een paar hele verstandige Jochems maar alsnog voor bedanken.

Op de site van het IMF staat nog een interessant artikel over de Libor-rente met een opvallende analyse over wat er gebeurde na de val van Lehman Brothers.
 



Comité van aanbeveling

Herman WijffelsProf.dr. H.H.F. Wijffels, voormalig voorzitter van de Rabobank, voorzitter van de SER en Nederlandse bewindvoerder bij de Wereldbank in Washington. Herman Wijffels is momenteel hoogleraar ‘duurzaamheid en maatschappelijke verandering’ aan de Universiteit Utrecht.

Arnold HeertjeProf.dr. A. Heertje, emiritus hoogleraar staathuishoudkunde aan de juridische faculteit van de Universiteit van Amsterdam. Tevens bijzonder hoogleraar in de geschiedenis van de economische wetenschap en lid van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen.

Rick van der PloegProf.dr. F. van der Ploeg, staatssecretaris voor cultuur en media in het Kabinet-Kok II. Rick van der Ploeg is tegenwoordig hoogleraar economie, University of Oxford en hoogleraar politieke economie, Amsterdam School of Economics, Universiteit van Amsterdam.

Coöperatie Kunst Reserve Bank — Overtoom 256, 1054JA Amsterdam — T. 06 1226 3331 — info@kunstreservebank.nl